Geleneksel.org Geleneksel El Sanatları ve Sanatçıları

ANTALYA'DA EL SANATLARI

Antalya’da varlığını tespit edebildiğimiz el sanatlarını ve merkezlerini Antalya merkezden başlamak üzere şöyle tespit ettik: Antalya Merkez : Şehir merkezinde çarıkçılık, semercilik, nalbantçılık, halıcılık, iğne oyacılığı, bakırcılık, demircilik, bıçakçılık el sanatları ile karşılaşmaktayız. Bu el sanatlarıyla uğraşan birkaç usta olmasına karşın ekonomik koşullar, yaşlılıkları ve çırak yetiştirememeleri bu el sanatlarının yavaş yavaş kaybolmasına neden olmaktadır. Merkez köylerinden Döşemealtı düzlüğünde bulunan başta Kovanlık Köyü olmak üzere Aşağıoba, Ekşili, Killik, Yağca, Çığlık gibi köylerde "Döşemealtı Halısı" adı verilen yörenin en karakteristik halısı dokunmaktadır. Varsak Köyü'nde çuval, torba, heybe dokumacılığı, Bademağacı Köyü'nde; Oyacılık ve üzerlik yapımı, Akkoç Köyü'nde; Kolan, çarpana dokuma, çuval, heybe ve halı dokumacılığı yanısıra birçok köyde de çorap ve oyalıcıkla karşılaşılmaktadır. Alanya İlçesi : Kale'de şal dokumacılığı, ipek dokumacılığı ve yazmacılık; Akdam, Çakallar, Belen, Şıhlar, Aliefendi ve Demirtaş bucağında ala çuval, kıl çuval, sili, cicim dokuma, kilim dokumacılığı, İshaklı'da da kısmen halıcılık görülmektedir. Akseki İlçesi : Çimi Köyü 'nde semercilik; Bademli Köyü'nde ağaç kaşık, kepçe, senit (ekmek tablası) , oklava, havan ve benzeri ağaç işleri; Ardıçpınar, Gümüşdamla, Çimi, Güçlüköy, Ürünlü, Değirmenlik, Süleymaniye köylerinde kilim, heybe, ala çuval, kolan, çul dokuma; Akseki Merkezinde bez dokumacılığı, Ardıçpınar, Gümüşdamla, Süleymaniye köylerinde iç gömlek, dizlik, cepken, üç etek, peşkir, para kesesi, iğne oyası gibi el sanatlarının yapıldığı görülmektedir. Sinanhoca, Kepez, Kepezbeleni köylerinde de kısmen halıcılık yapılmaktadır. Gündoğmuş İlçesi : Akyarı Köyü'nde halıcılık, Karadere ve Bayır köyleriyle İlçe merkezinde bez gömlek dokumacılığı, Köprülü Köyü'nde yün ceket ve pantolon ( Depme Kumaş), keçe ve kepenek, Ümitli Köyü'nde kilim, heybe ve kıl çuval dokuması yapılmaktadır. Gazipaşa İlçesi : İlçe merkezinde bakırcılık, şal kuşak ve iç gömlek dokumacılığı,kilim tezgahı, çıkrık ve çark yapımı, Beyrebucak Köyü'nde keçe yapımı, Küçüklü Köyü'nde kilim, kıl çuval, kolan dokumaları,Sugözü, Karatepe köylerinde yayık yapımı ve ağaç işleri , Şakirler Köyü'de şal kuşak dokumacılığı, Esenpınar Köyü'nde semer, deve havudu ve diğer ağaç işlerinin yapıldığı görülmektedir. İbradı İlçesi : İlçe merkezi ve bazı köylerde kilim dokumacılığı, Ormana beldesinde kalamuk örtü dokumacılığı görülmektedir. Manavgat İlçesi : Zerk Köyü'nde zerk (yörük) kemençesi, kapı kilitleri (ağaç), Sırtköy ve Yaylaalan köylerinde kilim ve iç gömlek dokumacılığı görülmektedir. Serik İlçesi : Deniztepesi, Töngüçlü, Tekke köyleri ile Gebiz beldesinde kilim, ala çuval, kolan, çarpana, heybe ve çul dokuma, Cumalı Köyü'nde bıçakçılık ve kilim dokumacılığı, Hasdümen, Alacami, Haskızılören, Eskiyörük, Kozyatağı köylerinde yine ala çuval, çul ve kilim dokumaları ile iç gömlek dokumacılığı yapıldığı görülmektedir. Kaş İlçesi : Yeşilbarak ve Yaylakılıç köylerinde barak kilim dokumaları, Davazlar Köyü'nde kaşıkçılık, Sütleğen, Çayköy, Üzümlü köylerinde ağaç işleri, Yuvacık ve Kasaba köylerinde ipek dokumacılığı görülmektedir. Korkuteli İlçesi : Büyükköy ve Küçükköy'de kilim dokumacılığı, Başpınar Köyü'nde kara çadır yapımı ve çul dokumacılığı, Bozova ve Yelten köylerinde toprak testi, Esenyurt, Kargın, Köseler köylerinde çuval dokumacılığı ve çorap örme işi görülmektedir. Yazır, Esenyurt ve bazı köylerinde sipsi, düdük, kaval yapımına kısmen raslanmaktadır. Elmalı İlçesi : Merkezde el yapımı kahve değirmeni, saraçlık, bakırcılık, leblebi yapımı, Yuva, İslamlar, Söğle ve Geçmen köylerinde ala çuval, çorap, yün potur, kolan dokuma ve birkaç köyde de kısmen iç gömlek dokumacılığı ve iğne oyası yapıldığı görülmektedir. Finike İlçesi : Hasyurt ve Turunçova beldelerinde kilim, heybe, çuval, yün çorap ve kolan dokumaları görülmektedir. Kumluca İlçesi : Kuzca Köyü'nde bıçak yapımı, Dereköy, Yazır, İncircik, Erentepe köylerinde de kızılihram, ala çuval, küçük kilim dokuma, Çavuş Köyü'nde hasır işleri ve birçok köyde de boncuk ve iğne oyaları yapıldığı görülmektedir. Sonuçta görüldüğü üzere hem çeşitlilik hem de nitelik yönünden geniş bir sunum olanağı tanıyan Antalya el sanatlarımızın önemli sorunların yanı sıra yaşayabildiğini görmek büyük bir mutluluk. Ancak her türlü etkileşime açık çağın teknolojik, toplumsal ve ekonomik gelişmesine paralel günden güne yok olan bu kültürel değerlerimize sahip çıkmak, yarınlara taşımak zorunluluğu ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bunun için; - El sanatlarının bugünkü durumunu saptamak, derlemek ve araştırmak ile ilgili projeleri bir an önce gündeme almak gerekmektedir. - Tespit edilen el sanatlarının korunması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için planlı ve programlı çalışılması gerekmektedir. - Turizme dönük olarak el sanatlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amaçlı el sanatları üretim merkezlerinin bir an önce açılarak, ülkemiz ekonomisine katkısı sağlanmalıdır